m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

محمد درودیان: جناب آقای عباس نژاد را برای نخستین بار در دفتر کار جناب اقای کمری ملاقات و با سوابق کاری ایشان آشنا شدم.اهمیت شناخت منابع تاریخی، در شناخت تاریخ، موجب تقاضای اینجانب و اجابت ایشان برای تهیه و ارسال متن حاضر شد.

سابقه:
از زمستان 1386 برای سایت‌های خبری گزارش‌هایی درباره کتاب‌های دفاع مقدس تهیه می‌کردم. اکنون تعداد این مطالب به حد قابل توجهی رسیده است. ویژگی‌های این گزارش‌ها، در نگاه اولیه، آن است که همگی با عبارت «کتاب‌شناسی ...» شروع می‌شوند. پس از کلمه «کتاب‌شناسی» موضوع مورد نظر قرار می‌گیرد. این موضوعات، اشخاص معروف، واقعه‌ای برجسته‌ یا مناسبتی خاص دارند.

                            امیرمحمد عباس نژاد

این نوع گزارش با شرح سابقه موضوع یا معرفی شخصیت آغاز می‌شود و سپس فهرست آثار مرتبط با آن، ذیل اطلاعات کتاب‌شناختی (عنوان، پدیدآورنده، ناشر و سال نشر) می‌آید و با آنکه یکی از روش‌های ارائه فهرست در کتابشناسی‌ها، الفبایی کردن بر مبنای عنوان است؛ اما تشخیص من آن بوده است که به سبب نیاز مراجعان به اطلاعات روزآمد و منابع تازه، ارائه فهرست بر اساس سال انتشار و از قدیم به جدید باشد.

حوزه موضوعی مورد نظر من در ارائه این اطلاعات کتابشناختی «دفاع مقدس» و گاهی انقلاب اسلامی بوده است، با وجود این سایر همکاران مطبوعاتی و رسانه‌ای با استفاده از این قالب، به دیگر موضوعات فرهنگی توجه کرده‌اند ...


ادامه مطلب

اشاره:

   نقد مصاحبه جناب سرهنگ شریف النسب با روزنامه ایران، واکنش دوگانه‌ای را در سایت ایجاد کرد که جای تأمل دارد. برخی از دوستان علت بی توجهی به زمان و عدم ارائه سند را، در طرح مباحث تاریخی مورد پرسش قرار دادند و برخی دیگر با اشاره به برخی حواشی از جمله کهولت سن سرهنگ شریف النسب، مایل به عبور از تناقضات تاریخی، در طرح یکی از مهمترین موضوعات تاریخی بودند. علت برخورد تساهل آمیز در این موضوع اساسی، مشخص نیست، اما می تواند ناظر بر نگرش متفاوت به تاریخ و استفاده ابزاری از آن باشد.

   آقای محس قرهی ضمن اینکه در ذیل نقد مصاحبه سرهنگ شریف النسب، نظراتی را طرح کرد، در پایان وعد داد که نظراتش را برای روزنامه ایران ارسال خواهد کرد. ایشان در یادداشت اخیر خود برای روزنامه ایران در تاریخ 17 دی 94 صفحه 10، چیزی فراتر از آنچه پیش از این در سایت نوشته بود، طرح نکرد. در عین حال به برخی موضوعات اشاره کرد که یادآوری و نقد آن ضروری است ...


ادامه مطلب

اشاره

   پیش از این موضوع شکل گیری روایت های جدید از جنگ ایران و عراق، در مصاحبه با روزنامه ایران و در یادداشت، «عملیات کربلای چهار در حاشیه یا متن تاریخ؟» مورد بررسی قرار گرفت. موضوع یادداشت حاضر؛ چالش های حاصل از تغییر در روایت های جنگ و ضرورت مطالعه درباره آن است.

طرح مسئله

   مطالعه کتاب ویتگنشتاین، به توصیه دکتر سعید زیباکلام، درباره «بازی زبانی» بعنوان جریان اصلی زندگی جامعه، موجب شد در چارچوب این نظریه درباره آنچه در جامعه درباره جنگ ایران و عراق جریان دارد، تامل و به این نتیجه برسم که هم اکنون «روایت ها و خاطره گویی» از جنگ، بازی زبانی مشترک کل جامعه و یا بخشی از جامعه ایران است که بمثابه واقعیت جدید، در حال جایگزینی با روایاتهای تاریخی پیشین شده است.بخشی از روایت های تاریخی از الگوهای مفهومی تبعیت می کنند که هم اکنون در پاره ای از موارد، مورد ابهام و پرسش قرار گرفته است. به همین دلیل از سوی نسل جدید، روایت هایی ساخته می شود که بیشتر از ترکیب داده های تاریخی ناهمگون و بعضاٌ متناقض، و برآمده از مناقشات سیاسی یا مناقشه درباره نقش فردی- سازمانی ارتش و سپاه در جنگ است، که همخوانی این روایتها با واقعیات تاریخی، محل مناقشه و تردید قرار گرفته است. با نظر به این ملاحظه، آیا با ارجاع به واقعیات تاریخی که شناخت و توجه به آن، تا اندازه ای موضوعیتش مورد پرسش قرار گرفته، می‌توان روایت های جدید را به چالش کشید و اصلاح کرد؟ برای بررسی پرسش یاد شده برخی ملاحظات وجود دارد که در ادامه به آن اشاره خواهد شد ...


ادامه مطلب

اشاره:

1- مباحثی که درباره غافلگیری در برابر حمله عراق مطرح شد، موجب طرح چند پرسش از سوی دکتر جوان شهرکی در نقد یادداشت امیر گلفام شد، مبنی بر اینکه: آیا این تحلیل منسجم از وضعیت نیروها در زمان وقوع جنگ هم وجود داشت؟ تا چه حد می توان آن را تحلیل نهاد ارتش دانست؟ آیا فرماندهان نیروی زمینی هم آن را تایید می کنند؟ و آیا اسنادی دال بر اعلام علنی این تحلیل از شرایط در آن زمان موجود است؟ آیا تحلیل ارتش از مبانی قدرت و میزان بازدارندگی خود در حال حاضر تغییر کرده است؟ این تغییر از چه زمانی رخ داده؟ دکترین فعلی این نهاد برای حفظ امنیت کشور چیست و چه درس هایی از آنچه در آغاز جنگ رخ داد، آموخته شده است؟

                              سید ناصر حسینی

2- امیر سید ناصر حسینی جانشین محترم هیات معارف جنگ شهید صیاد شیرازی، در یادداشت اخیر خود و در پاسخ به پرسش های دکتر شهرکی، با انتشار بخشی از «طرح ابوذر» آمادگی ارتش را برای دفاع مورد تاکید قرار داده است ...


ادامه مطلب

اشاره: 

1- روزنامه ایران در تاریخ 4 آذر 94، گفتگو با جناب سرهنگ شریف النسب درباره تشکیل بسیج را بعنوان «روایتی تازه از نحوه شکل‌گیری نهاد بسیج، از ایده تا تشکیل» در صفحه 18 منتشر کرده است. ایشان در این گفتگو مدعی شده است که؛ طرح بسیج برای تبرک و اطمینان خاطر از دریافت آخرین نقطه نظرات بنیانگذار انقلاب حضرت امام، از طریق حضرت آیت‌الله حسن صانعی به قم فرستاده شد و به رویت حضرت امام رسید. ایشان در آذرماه 58 در ملاقات با مقامات و فرماندهان فرمودند: «مملکتی که بیست میلیون جوان دارد، باید 20 میلیون تفنگدار داشته باشد» و با این سخن، برپایی بسیج را رونمایی و علنی کردند.

                    نقد اظهارات سرهنگ شریف النسب در روزنامه ایران

2- درباره ابعاد و چگونگی تهیه طرح بسیج از سوی ایشان و سپس پذیرش آن از سوی امام و اعلام آن، بدیهی است باید یا طرح یاد شده، به صورت مکتوب از سوی سرهنگ شریف النسب ارائه و یا از آیت الله صانعی، همچنین از  دفتر نشر آثار امام در باره این طرح و ابعاد آن سوال شود. همچنین درباره واقعیات تاریخی چگونگی شکل گیری بسیج، بدیهی است مسئولین بسیج و یا افرادی مانند دکتر سنجقی، بعنوان یکی از بنیان گذاران بسیج در سپاه، باید نظرات و اسناد تاریخی را در این زمینه ارائه و منتشر کنند.

3- در این یادداشت ابتداء اظهارات سرهنگ شریف النسب درباره نحوه تشکیل بسیج طرح و سپس مورد نقد قرار خواهد گرفت. بدیهی است؛ همان‌گونه که مسئولیت آنچه بیان شده، با سرهنگ شریف النسب است، پاسخ نیز چنین است. در عین حال هریک از افرادی که در فرایند اجرای طرح مورد اشاره قرار داشته اند، بویژه دوستان هیئت معارف جنگ، اسناد و یا نظری دارند، لطفاً برای انتشار در سایت، ارسال فرمایند ...


ادامه مطلب

 بنظر می رسد میان واقعیات تاریخی جنگ با آنچه هم اکنون در باره جنگ ایران و عراق گفته و نوشته می شود، نوعی دوگانگی رویکردی- روشی در حال شکل گیری است. آنچه در سال 1360 و با تاسیس تاریخنگاری جنگ در سپاه بنیان گذاری شد، با «رویکرد سیاسی- اجتماعی» و تاکید بر نقش مردم در جنگ، همچنین تعهد به جلوگیری از «تحریف تاریخ جنگ» بود. تغییر در ساختار سپاه از نیروی انتظامی  به نظامی، با تشکیل تیپ و لشگر، روش تاریخنگاری جنگ را در سپاه از تمرکز بر دفاع مردمی به «عملیات های نظامی» تغییر داد. چنانکه هم اکنون نیز روند «واقعه نگاری مستند» با تاکید بر عملیات های نظامی و بازتاب سیاسی آن ادامه دارد، بدون اینکه تلاش برای ارتقاء مطالعات جنگ، به سطح استراتژیک انجام شود و یا اینکه رویکرد جامعه شناختی به جنگ، با تاکید بر مولفه های سیاسی- اجتماعی مورد توجه قرار بگیرد ...


ادامه مطلب

اشاره:

نقد روش استدلال امیر گلفام درباره چگونگی  هوشیاری ارتش در برابر حمله سراسری عراق در 31 شهریور سال 1359،موجب پاسخ ایشان و اظهار نظر نسبتاً گسترده در سایت شد. خانم دکتر جوان شهرکی استاد دانشگاه طی یادداشتی که بیشتر ناظر بر کل بحث و همچنین نظراتی است که در این زمینه در سایت طرح شد، دو پرسش اساسی را طرح کرده است که امیدوارم امیر گلفام و دوستان در هیئت معارف جنگ شهید صیاد شیرازی، برای بررسی و پاسخ به آنها، بمنظور انتشار در سایت اقدام نمایند.

                             مریم جوان شهرکی

   نقد و بررسی کارامدی و توانمندی نیروهای نظامی در هر دولت - ملتی در حکم بحث از حیات و امنیت آن چارچوبه ی ملی ست. از این رو شایبه ی آمیختگی این مباحث و دغدغه ها به مسایل سیاسی و ایدئولوژیک نه تنها امکان تفکر و نقد کارشناسی را از محقق این حوزه سلب می کند؛ بلکه اصلی ترین نهادهای دفاعی کشور را نیز از آسیب شناسی عملکرد گذشته خود محروم ساخته و آنها را در معرض فرسودگی و آسیب مداوم قرار می دهد. بی دلیل نیست که پیش روترین روش ها ی برنامه ریزی و ارزیابی نظیر آینده نگاری و سناریو نویسی در کشورهایی مانند آمریکا ابتدا در حوزه های دفاعی- امنیتی طرح و استفاده می شوند و سپس به سایر حوزه های مدیریتی آن کشور سرریز می شوند ...


ادامه مطلب

همه پیوندها
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو